Programma 8 Ruimte en wonen

Een belangrijk juridisch kader voor de fysieke leefomgeving is het omgevingsplan Harderwijk. Dit omgevingsplan is op 1 januari 2024 met de inwerkingtreding van de Omgevingswet van rechtswege ontstaan. In artikel 22.1 van deze wet staat opgesomd wat tot dit tijdelijk deel behoort. Zo zijn bijvoorbeeld alle bestemmingsplannen opgenomen in dit tijdelijk deel, maar ook een groot aantal Rijksregels (de bruidsschat). 

Tot eind 2031 heeft de gemeente de tijd om dit tijdelijk deel om te zetten naar regels in het nieuwe deel van dit omgevingsplan en gaat hier dan ook structureel mee aan de slag om - gebiedsgericht - te komen tot een omgevingsplan voor gemeente Harderwijk. 

Het proces om in 2031 klaar te zijn, loopt al, en hier wordt in deze begrotingsperiode al op ingezet.  Bijvoorbeeld voor Stadsdennen, Nieuw Weiburg en Kranenburg zijn omgevingsplannen in voorbereiding. 

Regulier

• Opstellen Omgevingsplan.
• Opstellen Thematische programma’s Bouw&Infra, Mens&Maatschappij en Natuurlijk systeem.
• Gebiedsprogramma Bosfront, onderdeel Eendengebied

Regulier

• Grond aan- en verkopen.
• Actief en faciliterend grondbeleid.

Specifiek

De Omgevingsvisie Harderwijk 2040 is een dynamisch product. Dat wil zeggen dat het hét vastgestelde beleidskader voor Ruimtelijke ordening is. Dit beleidskader wordt aangepast/bijgesteld als de actualiteit daarom vraagt. De omgevingsvisie is pas van kracht na publicatie in het digitale stelsel omgevingswet (DSO). Aanpassing van de omgevingsvisie gaat altijd via een besluit van de gemeenteraad. De omgevingsvisie kan worden aangepast op grote of kleine details. Participatie en een goede motivatie is een vereiste.

Het verder in detail uitwerken van beleid uit de Omgevingsvisie en het daaraan verbinden van maatregelen vindt plaats in omgevingsprogramma's. Daartoe is de leidraad 'Werken met programma's ' opgesteld.

Het Regieteam Omgevingswet adviseert in consistent en consequent handelen ten aanzien van het instrument thematisch- of gebiedsomgevingprogramma's.

Het omgevingsplan Harderwijk is een belangrijk juridisch kader voor de fysieke leefomgeving. Zie hiervoor het onderdeel 'Opstellen omgevingsplan' onder 'Een aantrekkelijk en toekomstgericht woon-, werk- en leefklimaat. 

Naast het omgevingsplan kent gemeente Harderwijk diverse beleidsregels en verordeningen als juridische kaders voor de fysieke leefomgeving. 

De beleidsregels die als zelfstandige beleidsregel moeten blijven bestaan moeten actueel gemaakt en gehouden worden. De overige  beleidsregels moet worden verwerkt in het omgevingsplan Harderwijk en daarmee als zelfstandig juridisch kader worden ingetrokken. 

Voor de fysieke leefomgeving heeft gemeente Harderwijk de verordening fysieke leefomgeving. Deze verordening wordt met vast regelmaat geactualiseerd. Voor 2032 moet deze zijn verwerkt in het omgevingsplan Harderwijk. 

In 2026 verwachten we de eerste wijzigingen van dit omgevingsplan vast te kunnen stellen. Concreet gaat het dan om de structuur van het nieuwe deel van dit omgevingsplan, de beoordelingsregels voor de herontwikkeling van historische boerenerven en het opnemen van de regels voor Stadsdennen.

Regulier

Advisering over alle aspecten van de fysieke leefomgeving dit verband houden met plannen, projecten en initiatieven.  Hierbij gaat het om zowel de advisering binnen projectgroepen als de advisering van college en raad. Daarnaast maakt ook het informeren en adviseren van eventuele initiatiefnemers en ontwikkelaars hiervan deel uit. 

Regulier

Planbegeleiding (toetsing en procedureel) van plannen van derden. 

Toezicht op de verleende omgevingsvergunningen. 

Toezicht en handhaving.

Het Handhavings- en uitvoeringsbeleid worden in 2025 opgeleverd. Voor 2026 e.v. betekent dit het actueel houden van het beleid en opstellen van een jaarlijkse uitvoeringsprogramma over wat concreet wordt opgepakt, en hoe dit zich weer doorvertaalt.

Kadernota aanvraag: Structurele formatie voor 1 fte Toezichthouder en 0,6 fte voor een omgevingscoach op het gebied van brandveiligheid (advisering, gebruiksmeldingen en toezicht daarop). Het AB van de VNOG heeft in juni besloten dat deze taken teruggaan naar de gemeenten. Hiervoor moeten mensen worden aangetrokken en opgeleid.  Daarnaast moet er een plan van aanpak komen om de achterstanden die de VNOG heeft laten ontstaan weg te werken . 

Verwerven, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken van gronden ten behoeve van realisatie van woningbouw en commerciële/maatschappelijke voorzieningen.

Regulier

• Opstarten uitgifte gronden deelgebied 2 (Zuid).
• Opstarten woonrijp maken deelgebied 2 (Zuid).
• Afronden bouwrijp maken deelgebied 3.
• Realiseren contingenten en sociale huurwoningen Gemeente Harderwijk in deelgebied 2 Zuid en deelgebied 3.
• Onderzoeken duurzaamheid kansen Harderweide
• Koers bepalen voor Drielanden-Noord (tussen A28 en Drielandendreef) met oog voor verschillende kansen maar ook milieutechnische uitdagingen.

Regulier

• Het stikstofdossier van Kranenburg is zeer problematisch. Om tot de beoogde woningbouw te komen onderzoeken we de haalbaarheid van het concept 'emissieloos wonen'.
• We voeren een 'proof of concept' uit; we bereiden de transformatie voor van een bestaand kantoorgebouw naar wonen, zodat de juridische haalbaarheid en praktische uitvoerbaarheid van het concept emissieloos wonen kan worden onderzocht en tegelijkertijd woningen kunnen worden gebouwd.
• Het in ontwikkeling zijnde masterplan stemmen we volledig af op het concept emissieloos wonen en we ronden dit masterplan voor Kranenburg af. 
• We gaan door met de uitvoering van benodigde onderzoeken en ronden de lopende onderzoeken rondom het energiesysteem en ecologie af. 
• We analyseren de huidige situatie voor wat betreft energievoorziening en onderzoeken hoe we dit slim kunnen inzetten voor het energiesysteem van Kranenburg.
• De financiële impact van alle ontwikkelingen verfijnen we tot het niveau dat nodig is voor een grex, om die vervolgens te openen.
• We gaan door met het zorgvuldig en volledig informeren van onze inwoners. Dat doen we via de projectwebsite, de gemeentepagina en het participatieplatform voor Kranenburg.
• We zetten een geslaagd participatietraject voort. Deze stemmen we af op de specifieke belangen per stakeholder. 
• Subsidiemogelijkheden voortdurend monitoren en zo mogelijk aanvragen.

Regulier

• Oplevering woningen kadeblok deelgebied 2.
• Woonrijpmaken kadeblok deelgebied 2.
• Start verkoop en start bouw (betaalbare) appartementen deelgebied 2 (Kade10).
• Afronding aanbestedingsprocedure deelgebied 3 en gunning ontwikkelaar deelgebied 3.
• Start bouw deelgebied 6 eerste en tweede fase (Ons Stadsgezicht).
• Start bouw Kop van de Stadswerven en start bouw van parkeergarage P7.
• Start verkoop en start bouw deelgebied 4a (o.a. 27 sociale huurwoningen en maatschappelijke voorziening t.b.v. huisarts)
• Opstellen visie op Dolfinariumeiland.
• Opstellen ontwerp Waterfrontpark.
• Tussentijdse verantwoording rijkssubsidie Woningbouwimpuls Waterfront.

Regulier

• Opstellen stedenbouwkundig plan, beeldkwaliteitplan en inrichtingsplan openbare ruimte.
• Opstellen samenwerkingsovereenkomst met marktpartijen.
• Uitvoeren onderzoeken, waaronder een mobiliteitsprogramma van eisen (MPvE).
• Openen grondexploitatie.
• Participatie met belanghebbenden en belangstellenden.

Regulier

• Verwerven, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken van gronden ten behoeve van realisatie van woningbouw en commerciële/maatschappelijke voorzieningen conform het grondbeleid;
• Het uitgeven van bouwrijpe kavels;
• Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten;
• Het opstellen, beheren en herzien van (actieve) grondexploitaties.
• Risicoanalyses opstellen.

Regulier

• Afronden bouwrijp maken deelgebied 2 (Zuid).
• Realiseren geluidsscherm Harderweide.
• Afronden deel 2 (Noord) met de bouw van 43 appartementen.
• Uitgifte gronden in de Groene Zoom (Small Smart Living).
• Afronden woonrijp maken deelgebied 2 (Noord).
• Opstarten uitgifte gronden deelgebied 2 (Zuid).
• Opstarten woonrijp maken deelgebied 2 (Zuid).
• Afronden bouwrijp maken deelgebied 3.
• Afronden afspraken sociale huurwoningen
• Koers bepalen voor Drielanden-Noord (tussen A28 en Drielandendreef) met oog voor verschillende kansen maar ook milieutechnische uitdagingen.

Specifiek

• In het kader van risicobeheersing is voor Kranenburg door het gehele projectteam een breed risicodossier opgesteld. Deze actualiseren we periodiek.
• Op de zwaardere risico's, specifiek stikstof en netcongestie worden beheersmaatregelen uitgevoerd die zien op het verlagen van de kans van optreden.
• In het kader van bedrijfseconomische optimalisatie werken we binnen het project vanuit een centrale sharepoint waar de volledige project- organisatie en informatie alsmede werkvoorraad beheerd wordt en toegankelijk is. 

Specifiek

• Oplevering woningen kadeblok deelgebied 2.
• Woonrijpmaken kadeblok deelgebied 2.
• Start verkoop en start bouw (betaalbare) appartementen deelgebied 2 (Kade10).
• Afronding aanbestedingsprocedure deelgebied 3 en gunning ontwikkelaar deelgebied 3.
• Start bouw deelgebied 6 eerste en tweede fase (Ons Stadsgezicht).
• Start bouw Kop van de Stadswerven en start bouw van parkeergarage P7.
• Start verkoop en start bouw deelgebied 4a (o.a. 27 sociale huurwoningen en maatschappelijke voorziening t.b.v. huisarts)
• Opstellen visie op Dolfinariumeiland.
• Opstellen ontwerp Waterfrontpark.
• Tussentijdse verantwoording rijkssubsidie Woningbouwimpuls Waterfront.

Specifiek

• Procedure omgevingsplan
• Participatie met belanghebbenden en belangstellenden
• Opstellen definitief inrichtingsplan
• Uitwerking warmteplan
• Opstellen civieltechnisch ontwerp

Specifiek

Risicoanalyses worden jaarlijks, bij de herziening van de grondexploitaties, herzien en verwerkt in de risicoreserve per project c.q. het algemeen weerstandsvermogen (bij verlieslatende grondexploitatie Waterfront). Tussentijds worden de risicodossiers actueel gehouden door de projectleiding

Specifiek

Er is een gemeentebrede inventarisatie gedaan van projecten, plannen en activiteiten die relevant zijn in het kader van het landelijke stikstofdossier. Dit dossier is zeer dynamisch. Om hierop goed te kunnen anticiperen en te kunnen handelen zodra nodig, wordt er een kopgroep stikstof ingericht. De kopgroep heeft een aantal taken waaronder; de verbinding tussen provincie/Rijk en de gemeente, een intern aanspreekpunt voor de gehele organisatie, beleidsmatig adviseren, een koppeling met de omgevingsdienst voor technische vragen en het actueel houden van kennis op het dossier.

In het volkshuisvestelijk omgevingsprogramma hebben we de opgave vastgelegd voor wonen met zorg. We gaan deze opgave in 2025 en 2026 verder, in samenspraak met woningcorporaties en zorgpartijen, concretiseren. 

Nieuw beleid

Bij het 'Meldpunt goed verhuurderschap' kunnen huurders die klachten hebben over hun (particuliere) huurwoning een melding maken als een verhuurder zich niet houdt aan de Wet goed verhuurderschap. Als gemeente toetsen we dit, horen we en treden we op als dat nodig is. 

Regulier

Het Meldpunt is vindbaar en er is voldoende capaciteit om meldingen te kunnen behandelen.

We willen graag dat zoveel mogelijk mensen passend wonen. Omdat verhuizen een hele stap is, ondersteunen we onze inwoners met een verhuiscoach. Die voert gesprekken en inventariseert en adviseert. Dit om de stap richting een eventuele verhuizing overzichtelijk te maken en doorstroming te stimuleren. Hierdoor kunnen onze inwoners langer zelfstandig thuis wonen. .

Regulier

In ons woningbouwprogramma sluiten we aan bij de afspraken die we hebben gemaakt in de Woondeal. 

Regulier

In de nieuwbouw sturen we op de realisatie van 2/3e betaalbare woningen (huur en koop) en op de realisatie van 30% sociale huur. Zo dragen we eraan bij dat er voor elke woningzoekende een betaalbare en passende woning te vinden is.

Beschikbaar stellen starterslening en toekomstbestendig wonen lening.

Regulier

We hanteren de starterslening en de toekomstbestendig wonen lening om starters te helpen bij aankoop van hun eerste woning en woningeigenaren te stimuleren hun woning te verduurzamen.

We laten zien hoe het gaat met de voortgang van de woningbouwopgave.

Regulier

We stellen periodiek een rapportage op waarin we laten zien hoe het gaat met de voortgang van de woningbouwopgave. Daarnaast werken we aan een dashboard waarin op elk moment te zien is wat de stand van zaken is.

We werken nauw samen met de provincie Gelderland met het oog op de realisatie van de afspraken uit de Woondeal.

Regulier

Dat doen we o.a. door deel te nemen aan een regionale versnellingstafel en door gebruik te maken van stimuleringsregelingen en kennisuitwisseling. We hebben een gezamenlijke uitvoeringsagenda opgesteld om bij te dragen aan de opgaven uit de Woondeal.

We werken nauw samen met de woningcorporaties die actief zijn in de gemeente Harderwijk.

De woningcorporaties zijn onze preferente partners als het gaat om de realisatie van de opgave sociale huur. Met hen maken we prestatieafspraken en zijn we in een continue dialoog over de brede volkshuisvestelijke opgave in de gemeente Harderwijk. 

Afstemming met initiatiefnemers voor woningbouwplannen met het oog op versnelling en realisatie van het volkshuisvestelijk omgevingsprogramma.

Onder meer via een lokale versnellingstafel sociale huur sturen we op de uitvoering van onze woningbouwopgave sociale huur door knelpunten tijdig te signaleren. Daarnaast zijn we op projectniveau voortdurend in gesprek met ontwikkelende partijen met als doel tijdige en passende realisatie van nieuwe woningen. Daarbij benutten we ook zoveel als mogelijk stimuleringsregelingen, o.a. vanuit het Rijk. 

Vanaf 2023 wordt steeds duidelijker dat netcongestie ook in gemeente Harderwijk van grote invloed is of kan worden op de woningbouwopgave. Nieuwe grootverbruik aansluitingen waren al moeilijk tot niet te verkrijgen. Dit vergt bijvoorbeeld in Waterfront een uitdaging voor de bouw van de parkeergarage Kop van de Stadswerven, die weer rand voorwaardelijk is voor de woningbouw in deze en volgende fases. Ook huisaansluitingen zullen naar verwachting tot 2030 problematischer worden. Hiermee is ook in 2030 het probleem niet opgelost; immers, op dat moment zullen de in de jaren 2023-2024 ontstane achterstanden bij de netbeheerders moeten worden weggewerkt. Om deze problematiek het hoofd te bieden, intern en extern informatie te coördineren en ook input te leveren voor de Energy Board en de projecten is een coördinator netcongestie aangetrokken. De coördinator coördineert informatie- en kennisstromen op het gebied van netcongestie. 

Regulier

We maken nieuwe langjarige afspraken met woningcorporaties en huurdersvertegenwoordiging over de volkshuisvestelijke opgave.

We stellen meerjarige prestatieafspraken op waarin we ook een aantal focusgebieden benoemen. We maken afspraken over de nieuwbouwopgave, maar ook over leefbaarheid, de huisvesting van aandachtsgroepen, duurzaamheid en over hoe we met elkaar samenwerken.

We voeren periodiek woningbehoefteonderzoek uit om te toetsen of ons woningbouwprogramma nog past bij de behoefte.

Er wordt nog onderzocht of we deze regeling willen toepassen.

We brengen advies uit over de meest kansrijke locatie voor de ontwikkeling van nieuwe woonwagenstandplaatsen en leveren een programma van eisen ten behoeve van de uitgangspuntennota en het ontwikkelbesluit.

Specifiek

Via de huisvestingsverordening sturen we op de toewijzing van schaarse woonruimte (sociale huur en sociale koopwoningen)

Een vastgestelde Huisvestingsverordening waarmee we sturen op de toewijzing van sociale huurwoningen en sociale koopwoningen. Verwachte besluitvorming eind 2025

Ons beleid rondom het splitsen van woningen is niet meer actueel. We stellen een nieuw toetsingskader vast voor initiatieven voor woningsplitsing die afwijken van het omgevingsplan, waarin we een afweging maken tussen de bijdrage aan woonopgaven en mogelijke overlast voor omwonenden. In de analyse nemen we ook woningdelen mee.

Een deel van de gewenste aanpassingen is afhankelijk van de overgang naar definitief omgevingsplan en zal daarom mogelijk niet direct gerealiseerd kunnen worden.

Waar dat van toegevoegde waarde is verkennen we of flexwoningen kunnen bijdragen aan versnelde realisatie van de woningbouwopgave.

We brengen in beeld of we samen met een aantal gemeenten uit de regio en woningcorporaties locatie(s) kunnen benutten voor flexwonen.

We gaan gebiedsgericht werken aan de opgave in de wijken en in Hierden.

We willen dat mensen prettig wonen en leven in hun woonomgeving. We gaan daarom gebiedsgericht samen met betrokken partijen werken aan de opgaven in de wijken en in Hierden.  Op basis van een wijkanalyse bekijken we waar we dit als eerste gaan oppakken.