Programma 4 Onderwijs

• Beoordeling op de begroting, jaarrekening, accountantsverklaring en het jaarverslag.
• Toezicht houden op het openbare karakter van het door stichting Proo en stichting RSG Slingerbos | Levant te verzorgen onderwijs.
• Benoeming van leden van de Raad van Toezicht.
• Instemmen met voorstellen tot wijziging van de statuten
• De Stichting RSG N.O.-Veluwe (Sprengenbeek College in Epe), Stichting RSG Slingerbos | Levant in Harderwijk en Zeewolde, en Stichting Proo (de stichting van onze basisscholen op de Veluwe) zijn per 1 januari 2026 gefuseerd zijn tot één stichting: Aurora Onderwijsgroep. Dit betreft een bestuurlijke fusie. Dit is een traject dat al vanaf 2018 speelt. In 2025 heeft de gemeenteraad hiermee ingestemd. 
• In regionaal verband wordt er toezicht uitgeoefend op de stichtingen die het openbaar onderwijs verzorgen: stichting Proo en stichting RSG Slingerbos | Levant. Hiervoor vindt twee keer per jaar in regionaal verband overleg plaats met de onderwijsbesturen, dit wordt het Coördinatiepunt genoemd. Er dient i.v.m. de fusie een nieuwe samenwerkingsovereenkomst opgesteld en ondertekend te worden.

In 2025 zijn alle benodigde stappen tijdig doorlopen om de bestuurlijke fusie per 1 januari 2026 te hebben kunnen realiseren, waar de raad mee heeft ingestemd. Verder zijn er in 2025 twee nieuwe leden van de Raad van Toezicht benoemd. 

De middelen zijn beschikbaar gesteld als onderdeel van het IHP. Hiermee investeren scholen die in aanmerking komen voor de subsidie in mechanische ventilatie die de luchtverversingscapaciteit verhogen en het binnenklimaat verbeteren.

Met de ombuigingen heeft de raad besloten om terug te gaan naar kwaliteitsniveau 1, wat nog altijd een gedegen kwaliteitsniveau is. 

De subsidieregeling binnenklimaat is eind 2025 vastgesteld door het College. De in aanmerking te komen schoolbesturen hebben nu de gelegenheid om een aanvraag in te dienen, waarna zij zelf het binnenklimaat in hun schoolgebouwen dienen te verbeteren.

Dit betreft de volgende werkzaamheden :

• Uitvoeren projecten IHP
• Actueel houden IHP
• Tweejaarlijks leerling-prognoses verwerken;
• Jaarlijks ruimteverdeling maken met toestemmingen verhuur;
• Beoordelen jaarlijkse aanvragen huisvestingsprogramma;
• Periodiek schouwen van de gebouwen;
• Doordecentralisatie voortgezet (speciaal)onderwijs: beoordelen verantwoordingen en meerjareninvesteringsplannen en vijfjaarlijks evalueren;
• Kennis nemen van bouwplannen in relatie tot adequate huisvesting / kwaliteitsverbetering

De genoemde werkzaamheden zijn continu doorlopende werkzaamheden die ieder jaar worden uitgevoerd.

Voortgezet (speciaal) onderwijs: De doordecentralisatiegelden worden sinds 2023 jaarlijks met 1,75% verhoogd in plaats van 1% op basis van de bepalingen in de doordecentralisatieovereenkomst.

De doordecentralisatiegelden zijn in 2025 met 1,75% verhoogd conform de afspraken.

Met de vaststelling van het IHP is de uitvoeringsagenda vast komen te staan. De eerste middelen zijn beschikbaar gesteld en jaarlijks wordt een nieuw project gestart. Naast deze start van de voorbereidingen voor nieuwbouw van enkele scholen wordt ook uitvoering gegeven aan een subsidieregeling voor het binnenklimaat voor de wat oudere gebouwen. In maart 2025 heeft de Raad een herijking van het IHP vastgesteld. De genoemde projecten in dit herijkte IHP zijn breed gedragen door de schoolbesturen en de gemeente.

De regeling voor aanvullende financiering voor doorgedecentraliseerde schoolbesturen heeft op de korte termijn nog geen financiële gevolgen. Eventuele aanvragen in 2026 leiden tot een begrotingsafweging die gevolgen kan hebben vanaf 2027.

In april 2023 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld. Deze bevat een uitvoeringsagenda voor nieuw te bouwen of te verbouwen schoolgebouwen vanaf 2024. Het IHP is in 2025 geüpdatet om een aantal (financiële) uitdagingen het hoofd te bieden. Inmiddels zijn de middelen voor de eerste projecten in het IHP beschikbaar gesteld. De nieuwbouw van de Harderwijkse Montessorischool Het Koraal in Drielanden is gestart en bevindt zich nu in de aanbestedingsfase. De projecten ten aanzien van de toekomstige huisvesting van Alfons Ariëns, de scholen Leonardo en Valentijn aan het Vliepad, de scholen Dominicus Savio en De Schakel aan de Vondellaan en Sportzaal Stadsweiden bevinden zich in de uitwerkingsfase. Het project IKEC (Integraal Kind- en Expertisecentrum) bevindt zich nog in de initiatieffase. De (tijdelijke) uitbreiding van De Veste wordt naar verwachting in 2026 opgeleverd en de realisatie van een extra bouwlaag op Dok 19 in 2027. 

Zorgen voor voldoende en spreidend aanbod voorschoolse educatie aan peuters tussen 2 en 4 jaar. Voorschoolse educatie is van groot belang, omdat het een effectieve manier is om de ontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren en kansenongelijkheid te verkleinen. Het bereidt kinderen met een risico op een achterstand beter voor op de basisschool, vergroot hun taal- en rekenvaardigheden en zorgt voor een soepelere overgang naar het basisonderwijs.

In gemeente Harderwijk zijn er voldoende plekken voor voorschoolse educatie en zijn deze voldoende gespreid binnen Harderwijk en Hierden. Er wordt hiermee voldaan aan de wettelijke verplichting. 

Dit betreft de volgende werkzaamheden:

• Uitvoeren en monitoren Subsidieregeling Peuteropvang en voorschoolse educatie;
• Inspecteren en handhaven van de Wet Kinderopvang;
• Actueel houden van het Landelijk Register Kinderopvang

Via de peutermonitor heeft Harderwijk goed inzicht in spreiding, bereik en de kosten aangaande de peuteropvang en voorschoolse educatie. Er is daarmee kwantitatief een duidelijk beeld. In de afstemmingsgroep VVE worden deze kwantitatieve data besproken om deze ook kwalitatief duidelijk te krijgen. 

De wettelijke taak toezicht en handhaving kinderopvang is in 2025 voor 100% uitgevoerd. Mogelijke tekortkomingen zijn via een herstelaanbod en handhavingstrajecten bij de houder opgelost. Ook in 2026 zal de wettelijke taak in goed overleg met de toezichthouder worden uitgevoerd.

In 2025 zijn alle wijzigingsverzoeken die bij de gemeente Harderwijk zijn aangeleverd in het landelijke Register Kinderopvang verwerkt. Het register is voor de gemeente Harderwijk up-to-date. Ook in 2026 zullen alle verzoeken weer worden verwerkt.

• Via CJG
• Via Welzijnsorganisatie ZorgDat
• Via de bibliotheek

In 2025 heeft de gemeente Harderwijk een bereik van 91% gerealiseerd van de geïndiceerde doelgroepkinderen voor voorschoolse educatie. Dit resultaat ligt ruim boven het landelijke gemiddelde van 75%-82% en onderstreept de effectiviteit van onze lokale samenwerking. 

Stimuleren van vroeg signalering en samenwerking in het kader van passend onderwijs ten behoeve van o.a. onderwijs-jeugdzorg arrangementen.
Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk te herkennen wanneer een kind extra ondersteuning nodig heeft. Dit kan zijn op het gebied van leren, gedrag of sociaal-emotionele ontwikkeling. Het vroegtijdig signaleren van deze behoeften is de eerste stap. Hierover zijn we in gesprek met de samenwerkingspartners en dit nemen we mee in het preventieve aanbod in de sociale basis.

De tweede stap is om vervolgens intensief samen te werken. Deze samenwerking vindt plaats tussen verschillende partijen, zoals scholen (passend onderwijs), ouders, partners in de sociale basis en de jeugdhulp. Het doel hiervan is om gezamenlijk passende ondersteuning te bieden die aansluit bij de behoeften van het kind en positief bijdraagt aan de ontwikkelingen van het kind.

Regionaal zijn de gesprekken gevoerd om dit in gezamenlijkheid vorm te geven, waarbij we leren van eerdere en landelijke ervaringen. 

Er is ondersteuning geboden op het gebied van taalontwikkeling en basisvaardigheden, o.a. gefinancierd vanuit de WEB, de Wet Educatie en Beroepsonderwijs. Dit is gebeurd door het inzetten van taaltrajecten bij taalschool Toptaal. Tevens door het uitvoeren van laagdrempelige projecten, o.a. door het Taalhuis, vaak  in samenwerking met onderwijsinstellingen en welzijnsorganisaties.

Er is na 2024 minder budget vanuit het Rijk beschikbaar voor de uitvoering van de WEB (Wet Educatie en Beroepsonderwijs). Ook is er vanaf 2025 binnen de gemeente Harderwijk bezuinigd op het budget Volwassen Educatie. Desondanks zijn alle inwoners die met een taalvraag bij een van onze uitvoeringspartners Toptaal en de bibliotheek NW Veluwe hebben aangeklopt, gezien en geholpen. 

Dit betreft het volgende:

• De implementatie van het uitvoeringsprogramma aanpak Basisvaardigheden gemeente Harderwijk 2025-2028.
• Het implementeren van de gezinsaanpak  binnen de gemeente en externe organisaties binnen de ketenaanpak.

• Het zo vroeg mogelijk laten stellen van juiste indicaties (dreigende) taalachterstanden;
• Het geven van voorlichting over (dreigende) taalachterstanden, de gevolgen daarvan en de mogelijke interventies aan ouders van betrokken kinderen.

Door de nauwe samenwerking tussen de partners CJG, Zorgdat en de bibliotheek proberen we de kinderen zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen. Dit resulteert er in dat elke ouder bij 14 maanden een indicatiestelling kan krijgen bij het consultatiebureau en hierbij ook direct een concreet aanbod krijgt voor taalstimulering (bijvoorbeeld via de Voorleesexpress, Boekjes en Babbels, workshop Meertalig opvoeden en de peuteropvang).

Groepen taalstimulering voor ouder en kind, voor kinderen in de leeftijd van 6 maanden tot 2 jaar. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van de VoorleesExpress voor taalstimulering van kinderen in de leeftijd van 2 tot 8 jaar.

Vanuit Zorgdat worden er ouder-kindgroepen georganiseerd in De Roef, De Bogen en de basisschool De Brug. Dit zijn goed bezochte groepen. Op deze groepen wordt gewerkt aan taalstimulering/-ontwikkeling, maar ook opvoeding en onderwijs. De groep op De Brug heeft gezorgd voor een verbetering in de samenwerking met de school en de aanbieder van vroegschoolse educatie. Verder is er ook één grootouder-kindgroep welke zich naast de zojuist genoemde onderwerpen richt op het op één lijn krijgen van opvoeding door ouder en grootouder. De groepen zijn bedoeld voor (groot)ouders met kinderen in de leeftijd van 6 maanden tot 2 jaar.

Er was ook één ouder-kindgroep op het AZC, maar deze is vanwege te weinig animo gestopt. 

De VoorleesExpress heeft als doel taalstimulering. Er komt 20 weken lang een vrijwilliger thuis op bezoek. De vrijwilliger  leest voor, doet taalspelletjes, neemt de gezinnen mee naar de bibliotheek en helpt ouders hoe zij dit alles zelf kunnen gaan doen. Het gezin ontvangt gedurende het traject een bibliotheekpas. De voorleesvrijwilligers worden begeleid door een coördinator. De coördinatoren hebben een belangrijke rol in de uitvoering van de VoorleesExpress. Dit is een stabiele groep met veel kennis en ervaring en het draagt bij aan een succesvolle uitvoering van het programma. In 2025 is het gestelde bereik van 30 gezinnen gehaald.  

Het laten geven van extra (taal)onderwijs aan leerlingen van het basisonderwijs in zogenaamde schakelklassen.

In 2025 zijn we binnen Harderwijk van 11 naar 12 taalklassen gegaan.

Het op verschillende manieren stimuleren van ouders om betrokken te raken en te blijven bij de (school)ontwikkeling van hun kinderen.

Het is belangrijk om ouders te stimuleren om betrokken te blijven bij de (school)ontwikkeling van hun kind. Dit kan op verschillende manieren, van samen thuislezen en zingen tot het bezoeken van ouderavonden. Deze betrokkenheid, zowel thuis als op school, draagt direct bij aan de ontwikkelingen van het kind.

De (groot)ouder-kindgroepen aan Zorgdat, de VoorleesExpress, Boekjes en Babbels en de peuterbieb van de bibliotheek dragen allemaal bij aan ouderbetrokkenheid. In 2025 hebben deze groepen en programma's weer goed gedraaid. Verder heeft de gemeente de aanpak Thuis in Taal in 2025 gefinancierd voor de SKH, Zorgdat en De Brug. Dit heeft er mede in geresulteerd dat deze partners elkaar nog beter hebben kunnen vinden en de krachten gebundeld hebben om samen de ouders en gezinnen beter te kunnen bereiken. De aanpak is inmiddels geïntegreerd in de gezinsgerichte wijkaanpak. 

Uitvoeren van verordening Leerlingenvervoer, onder andere ter ondersteuning passend onderwijs.

In 2025 zijn wij verder gegaan met de regionale aanpak ter verbetering van het leerlingenvervoer in de regio en aanpassing van de Verordening bekostiging Leerlingenvervoer 2022. Er is besloten om de nieuwe verordening over de verkiezingen van maart 2026 heen te tillen.  In 2025 heeft het participatietraject met ouders, IB-ers en scholen plaatsgevonden en dit heeft een duidelijk beeld gegeven van de knelpunten (lange reistijden, wisselende chauffeurs, communicatie) en waar kansen liggen (maatwerk, zelfredzaamheid). Dit heeft reeds geleid tot verbeteringen in de procedures rondom klachten, harmonisatie van webinformatie, verbeterde informatie aan de voorkant (bij iedere eerste aanvraag wordt met de ouders/verzorgers gebeld en uitgelegd wat leerlingenvervoer is en wat de mogelijkheden zijn - het is meer dan taxivervoer), intensivering contractmanagement door elke week met de vervoerder in gesprek te zijn. Dit alles heeft er onder meer in geresulteerd dat het taxivervoer met 20% is gedaald en ouders/leerlingen meer gebruik maken van eigen vervoer (b.v. zelf rijden met vergoeding). Hierdoor komen zowel leerlingen als ouders meer in hun eigen kracht te staan. 

Stimuleren van de samenwerking tussen verschillende kind voorzieningen ter ondersteuning van een goede doorgaande ontwikkellijn.
Een doorgaande leerlijn draagt bij aan de kernmissie van goed onderwijs: elk kind optimaal laten ontwikkelen op cognitief, sociaal en emotioneel vlak. 

Een doorgaande leerlijn zorgt voor een 'warme overdracht' van informatie bij overgangen, zoals van de kinderopvang naar de kleuterklas, of van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs. Belangrijke informatie over de ontwikkeling van het kind gaat niet verloren.

Er is in 2025 vanuit de aanbieder voorschoolse educatie veel geïnvesteerd in de warme overdracht. De IB-er heeft bij overdracht van de peuter naar de kleuterschool altijd een 1-op-1 gesprek met de (IB-er van) school. De scholen ervaren dit als zeer waardevol. Vanuit de kinderopvang kan dit nog verbeterd worden en werkt niet elke opvang op dezelfde manier. In 2025 zijn hierover gesprekken gevoerd met aanbieders van de kinderopvang. In 2026 is de ambitie om ook een eenzelfde resultaat te bereiken met betrekking tot de warme overdracht als bij de voorschoolse educatie.

Het registreren, monitoren, doorgeleiden en activeren van jongeren zonder startkwalificatie en jongeren afkomstig van het Praktijk-, Voortgezet speciaal- en Entree onderwijs tot 23 jaar richting onderwijs, arbeidsmarkt en/of gemeentelijke voorzieningen, trajecten (sluitend vangnet) bij Meerinzicht Domein Sociaal.

Dit is een reguliere taak van leerlingzaken. Vanaf 1 januari 2026 wordt de leeftijd van de doelgroep verhoogd van 23 naar 27 jaar. 

Het uitvoeren van taken als gastheergemeente leerplicht/Doorstroompunt (RMC), Doorstroompunt (RMC) contactgemeente en het regionaal VSV (vroegtijdig schoolverlaten)-programma, deels uitgevoerd door Meerinzicht Domein Sociaal.

De regiogemeenten worden via het RAOO (regionaal ambtelijk overleg onderwijs) periodiek bijgepraat over ontwikkelingen.  Door de inwerkingtreding van de wet 'van school naar duurzaam werk' per 1 januari 2026 wordt de doelgroep van het Doorstroompunt vergroot.  De DVO leerplicht en RMC (uit 2017) zal hierdoor aangepast moeten worden.

Het controleren en handhaven van de leerplicht (van 5 tot en met 15 jaar) en de kwalificatieplicht (16- en 17 jarigen) door Meerinzicht Domein Sociaal.

Vanaf 2026 is de bekostiging van de kwalificatieplicht vanuit de reserves van het doorstroompunt niet meer mogelijk.  Vanuit leerlingzaken wordt gewerkt aan een voorstel met verschillende scenario's en risico's.

Het voorkomen en tegengaan van voortijdig schoolverlaten door middel van diverse activiteiten gericht op groepen jongeren en op individuele (potentieel) voortijdig schoolverlaters door Meerinzicht Domein Sociaal en welzijns- en sportorganisaties.

Het huidige VSV programma liep op 1 augustus 2025 af. Echter door de vertraagde inwerkingtreding van de wet 'van school naar duurzaam werk' is deze periode met vijf maanden verlengd tot 1 januari 2026.  De bestaande projecten zijn verlengd.

Ter voorbereiding op het nieuwe regionale programma is er het afgelopen jaar een regio-analyse uitgevoerd. Op basis van deze analyse is er een nieuw regionaal programma geschreven voor de periode 2026-2029 en is de subsidieaanvraag hiervoor ingediend bij het ministerie van OCW.

Streven naar versterking van het onderwijs en een doorlopende leerlijn onderwijs-arbeidsmarkt.

Van de subsidieregeling stimulering samenwerking onderwijs-arbeidsmarkt is het afgelopen jaar twee keer gebruik gemaakt.

Invoeren nieuwe werkwijze vrijstellingen leerplicht (psychische/medische gronden).

Er zijn afspraken gemaakt met onafhankelijk beoordelaars (jeugdartsen en psycholoog) om invulling te geven aan deze nieuwe werkwijze. De eerste beoordelingen op basis van deze nieuwe werkwijze hebben inmiddels plaatsgevonden waarbij een onafhankelijk beoordelaar een verklaring afgeeft of er wel/geen vrijstelling mogelijk is.