Programma 8 Ruimte en wonen

Een belangrijk juridisch kader voor de fysieke leefomgeving is het omgevingsplan Harderwijk. Dit omgevingsplan is op 1 januari 2024 met de inwerkingtreding van de Omgevingswet van rechtswege ontstaan. In artikel 22.1 van deze wet staat opgesomd wat tot dit tijdelijke deel behoort. Zo zijn bijvoorbeeld alle bestemmingsplannen opgenomen in dit tijdelijke deel, maar ook een groot aantal Rijksregels (de bruidsschat). 

Tot eind 2031 heeft de gemeente de tijd om dit tijdelijk deel om te zetten naar regels in het nieuwe deel van dit omgevingsplan en gaat hier dan ook structureel mee aan de slag om - gebiedsgericht - te komen tot een omgevingsplan voor gemeente Harderwijk. 

Het proces om in 2031 klaar te zijn, loopt al, en hier wordt in deze begrotingsperiode al op ingezet.  Bijvoorbeeld voor Stadsdennen, Nieuw Weiburg en Kranenburg zijn wijzigingen van het omgevingsplan in voorbereiding.

• Transitiefase Omgevingsplan.
• Opstellen (onderdelen van) Thematische programma’s Bouw&Infrastructuur, Mens&Maatschappij en Natuurlijk systeem.
• Gebiedsprogramma Bosfront, onderdeel Eendengebied

Harderwijk werkt toe naar één omgevingsplan in 2032. Tot die tijd geldt de transitiefase en moeten geldende regelingen omgezet worden naar nieuwe. Verder moeten er elementen uit de omgevingsvisie en de omgevingsprogramma’s in het omgevingsplan verwerkt worden alsmede gebiedsontwikkelingen als bijvoorbeeld Nieuw Weiburg en Kranenburg. Tot slot moeten ook alle verleende omgevingsvergunningen BOPA in dit omgevingsplan verwerkt worden. Dit kan niet allemaal tegelijkertijd plaatsvinden en vraagt om gerichte keuzes in het stellen van prioriteiten. Hier is in 2025 aan gewerkt waarbij voor Stadsdennen de eerste contouren van het plan in concept ontstaan.

Grond aan- en verkopen en actief en faciliterend grondbeleid.

In 2025 hebben we een meer actieve rol aangenomen en zijn er strategisch panden aangekocht om ontwikkelingen mogelijk te maken. In onze herziening van het grondbeleid wordt deze rol voortgezet.

De omgevingsvisie gemeente Harderwijk 2040 is een dynamisch product. Dat wil zeggen dat het hét vastgestelde beleidskader voor de fysieke leefomgeving is. Dit beleidskader wordt aangepast/bijgesteld als de actualiteit daarom vraagt. De omgevingsvisie is van kracht geworden na vaststelling door de gemeenteraad en publicatie daarvan op ‘Regels op de kaart’, onderdeel van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)’ op 16 december 2024. Aanpassing van de omgevingsvisie gaat altijd via een besluit van de gemeenteraad. De omgevingsvisie kan worden aangepast op grote of kleine details. Participatie en een goede motivering is een vereiste.

Het verder in detail uitwerken van beleid uit de omgevingsvisie en het daaraan verbinden van maatregelen vindt plaats in omgevingsprogramma's. Daartoe is de leidraad 'Werken met programma's' opgesteld. Het Regieteam Omgevingswet adviseert en draagt zorg voor consistent en consequent handelen ten aanzien van het instrument thematisch- of gebiedsomgevingsprogramma.

De kerninstrumenten omgevingsvisie, omgevingsprogramma en omgevingsplan zijn nauw met elkaar verbonden. Met de omgevingsvisie zijn opgaven en ambities op het gebied van de fysieke leefomgeving voor Harderwijk vastgesteld door de gemeenteraad. Deze visie is op 12 december 2024 vastgesteld. Vervolgens werkt het college dit verder uit in omgevingsprogramma’s (per thema of per gebied) en koppelt daar concrete maatregelen aan. 

In 2025 is gewerkt aan het programma bouw en infrastructuur voor o.a. de onderdelen mobiliteit, detailhandel, economie energie en erfgoed. In Q1 2026 zullen de resultaten in ontwerp gepubliceerd worden.

Het omgevingsplan Harderwijk is een belangrijk juridisch kader voor de fysieke leefomgeving. Zie hiervoor het onderdeel 'Opstellen omgevingsplan' onder 'Een aantrekkelijk en gezond woon-, werk- en leefklimaat’. 

Naast het omgevingsplan kent gemeente Harderwijk diverse beleidsregels en verordeningen als juridische kaders voor de fysieke leefomgeving. 

De beleidsregels, die als zelfstandige beleidsregel moeten blijven bestaan, moeten actueel gemaakt en gehouden worden. De overige beleidsregels moeten worden verwerkt in het omgevingsplan Harderwijk en daarmee als zelfstandig juridisch kader worden ingetrokken. 

Voor de fysieke leefomgeving heeft gemeente Harderwijk de verordening fysieke leefomgeving. Deze verordening wordt met vaste regelmaat geactualiseerd. Voor 2032 moet deze zijn verwerkt in het omgevingsplan Harderwijk.

De structuur voor het omgevingsplan Harderwijk is ontwikkeld en zowel de raad als het college hebben hiermee ingestemd. De raad heeft de bevoegdheid om het omgevingsplan te wijzigen en de structuur in het nieuwe deel te verwerken, gedelegeerd aan het college. Hier wordt in 2026 uitvoering aan gegeven. 

Alle regels die gelden in het oefengebied Stadsdennen zijn geïnventariseerd, geüniformeerd en geactualiseerd, er is geo aangemaakt en dit alles is verwerkt in een eerste regelingen versie die als wijziging van het omgevingsplan Harderwijk in 2026 in procedure gebracht gaat worden. Op dit moment is een testversie opgenomen in daarvoor bestemde software en deze is met succes gepubliceerd in de pre-omgeving van ’Regels op de Kaart’. 

De regels van de bruidsschat zijn aangepast zodat deze aansluiten bij de functies en activiteiten die mogelijk en gewenst zijn in Stadsdennen. Deze regels zijn opgenomen in de hiervoor genoemde testversie. 

Er is een start gemaakt met de inventarisatie van alle regels die gelden in het gebied Frankrijk en het aanmaken van de geo-informatie. 

Er is gestart met het opstellen van de wijziging van het omgevingsplan Harderwijk, waarin regels worden opgenomen gekoppeld aan de vergunningenstelsel, om daarmee de historische erven te beschermen door behoud en ontwikkeling. De bevoegdheid om deze wijziging van het omgevingsplan vast te stellen is door de gemeenteraad gedelegeerd aan het college. 

Er is gestart met het opstellen van de motivering die nodig is voor de wijziging van het omgevingsplan Harderwijk om het project Nieuw Weiburg te kunnen realiseren. 

Alle beleidsregels zijn geïnventariseerd om daarmee een planning te kunnen maken voor de eventuele benodigde verwerking in het omgevingsplan Harderwijk.

Advisering over alle aspecten van de fysieke leefomgeving bij plannen, projecten en initiatieven. Hierbij gaat het om zowel de advisering binnen projectgroepen als de advisering van college en raad. Daarnaast maakt ook het informeren en adviseren van eventuele initiatiefnemers en ontwikkelaars hiervan deel uit.

In 2025 hebben we op tal van terreinen geadviseerd over de fysieke leefomgeving aan de verschillende interne en externe stakeholders.

Planbegeleiding (toetsing en procedureel) van plannen van derden.

Door middel van integrale toetsing en procedurele begeleiding hebben we gewaarborgd dat initiatieven van derden voldoen aan de wettelijke kaders en de kwaliteitsambities van de gemeente Harderwijk.

Toezicht op de verleende omgevingsvergunningen. Toezicht en handhaving.

In 2025 is het toezicht uitgevoerd conform de prioriteiten en risicokeuzes uit het vastgestelde VTH-beleid en het door het college vastgestelde uitvoeringsprogramma. Op basis van deze kaders is de beschikbare capaciteit gericht ingezet op thema’s met het grootste risico voor de fysieke leefomgeving, waaronder constructieve en brandveiligheid, naleving van vergunningvoorschriften en strijdig gebruik. De afstemming met vergunningverlening is verder versterkt, waardoor voorschriften beter toetsbaar zijn en toezicht effectiever kon plaatsvinden.

Naast het programmatische toezicht zijn meldingen en handhavingsverzoeken behandeld. Conform het VTH-beleid zijn deze beoordeeld op urgentie en risico, zodat capaciteit doelgericht kon worden ingezet. Waar nodig zijn controles uitgevoerd en handhavingstrajecten gestart. Ondanks de aanwezige capaciteitsdruk zijn de prioritaire taken uitgevoerd en zijn de belangrijkste risico’s opgepakt.

Door middel van deze werkwijze is uitvoering gegeven aan de beleidsmatige keuzes die in 2025 bestuurlijk zijn vastgelegd en is binnen de beschikbare capaciteit bijgedragen aan een veilige en kwalitatief verantwoorde fysieke leefomgeving.

Het Handhavings- en uitvoeringsbeleid wordt in 2025 opgeleverd.

2025 was het jaar waarin het VTH-beleid Harderwijk is vastgesteld en het bijbehorende uitvoeringsprogramma 2025/2026 door het college is vastgesteld (18 november 2025). Daarmee is een duidelijke en bestuurlijk verankerde basis gelegd voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het uitvoeringsprogramma beschrijft op welke wijze en met welke beschikbare capaciteit uitvoering wordt gegeven aan de wettelijke taken en beleidsprioriteiten.

De uitvoering stond in het teken van verdere uitwerking onder de Omgevingswet en het versterken van de samenhang tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ondanks een aanhoudend hoog aantal aanvragen en meerdere complexe dossiers is de uitvoering grotendeels conform planning verlopen.

Binnen vergunningverlening is ingezet op verbetering van het proces en het scherper formuleren van handhaafbare voorschriften. Toezicht en handhaving zijn risicogericht uitgevoerd, met prioriteit voor veiligheid, strijdig gebruik en naleving van gemaakte afspraken. Hoewel enkele trajecten juridisch complex en langdurig waren, zijn de belangrijkste dossiers voortvarend opgepakt en is de juridische kwaliteit verder versterkt.

Wij zijn trots op de professionele inzet van het team in een jaar waarin zowel beleidsvorming als uitvoering parallel plaatsvonden. Met de vaststelling van het VTH-beleid en het uitvoeringsprogramma is een solide fundament gelegd voor een stabiele, juridisch houdbare en risicogerichte uitvoering in de komende jaren.

Actief en faciliterend grondbeleid, grond aan- en verkopen, uitvoering van ruimtelijke projecten en beleid, en het monitoren van en sturen op woningbouwproductie.

In 2025 is er een meer actieve rol genomen in ons grondbeleid. Er zijn een tweetal panden strategisch aangekocht om projecten verder in beweging te krijgen. Deze rol zal in 2026 worden doorgezet en worden opgenomen in ons herziene grondbeleid. 

De gemeenteraad is door middel van de periodieke voortgangsrapportage geïnformeerd over de voortgang van de woningbouwopgave. Daarnaast zijn er zowel op regionaal als lokaal niveau versnellingstafels waaraan wij met ontwikkelende partijen, medeoverheden de voortgang van de woningbouwopgave delen, knelpunten adresseren en proberen te verhelpen.

Kadernota aanvraag: Structurele formatie voor Toezichthouder Bouwen en RO (1 FTE) en Juridisch medewerker (0,78 FTE voor handhaving zelfbewoningsplicht, actieve controle, thematische handhaving en ondermijning. Daarnaast budget voor opstellen huurbeleid.

In 2025 is deze formatie ingevuld. We hebben een toezichthouder aangenomen en een jurist. 

Verwerven, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken van gronden ten behoeve van realisatie van woningbouw en commerciële/maatschappelijke voorzieningen.

Zie bij opstellen en actualiseren exploitatieopzetten. Daar zit dit al in opgenomen.

• Verwerven, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken van gronden ten behoeve van realisatie van woningbouw en commerciële/maatschappelijke voorzieningen conform het grondbeleid
• Het uitgeven van bouwrijpe kavels;
• Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten;
• Het opstellen, beheren en herzien van (actieve) grondexploitaties.
• Risicoanalyses opstellen.

De volgende werkzaamheden zijn  uitgevoerd:

• Het verwerven, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken van gronden ten behoeve van de realisatie van woningbouw, bedrijven en (commerciële) maatschappelijke voorzieningen.
• Het uitgeven van bouwrijpe kavels.
• Het actualiseren van alle lopende grondexploitaties (Drielanden, Lorentz III, Waterfront en Rest Grondexploitaties).
• Het opstellen van risicoanalyses voor Drielanden, Lorentz III en Waterfront.

• Afronden bouwrijp maken deelgebied 2 (Zuid).
• Realiseren geluidsscherm Harderweide.
• Afronden deel 2 (Noord) met de bouw van 43 appartementen.
• Uitgifte gronden in de Groene Zoom (Small Smart Living).
• Afronden woonrijp maken deelgebied 2 (Noord).
• Opstarten uitgifte gronden deelgebied 2 (Zuid).
• Opstarten woonrijp maken deelgebied 2 (Zuid).
• Afronden bouwrijp maken deelgebied 3.
• Afronden afspraken sociale huurwoningen
• Koers bepalen voor Drielanden-Noord (tussen A28 en Drielandendreef) met oog voor verschillende kansen maar ook milieutechnische uitdagingen.

Wat hebben wij in 2025 gedaan:

• Bouwrijp maken:
  • Deelgebied 2 Zuid van Harderweide is bouwrijp gemaakt.
  • Voorbereidende werkzaamheden gestart voor het bouwrijp maken van deelgebied 3 van Harderweide.
• Woonrijp maken van deelgebied 2 Noord, in de omgeving van de woningen die in 2025 zijn opgeleverd.
• Het geluidsscherm langs de A28 is gerealiseerd.
• Bovenstaande werkzaamheden zijn zoveel mogelijk met elektrische machines uitgevoerd om stikstof emissie tot een minimum te beperken.
• Gestart met het bouwrijp maken ten behoeve van een school en 44 sociale huur appartementen in deelgebied 2 Noord van Harderweide.
• Uitgifte van gronden voorde bouw van:
  • 44 sociale huurappartementen in deelgebied 2 Noord van Harderweide
  • 93 Koopwoningen in deelgebied 2 Zuid van Harderweide. 15 goedkope koopwoningen, 48 betaalbare woningen en 30 overige woningen
  • 20 Goedkope koop woningen (Small Smart Living) in de Groene Zoom

• Uitdagende vraagstukken zoals netcongestie en stikstof het hoofd bieden en vinden van vernieuwende
  oplossingen.
• Een uniek community-concept ontwikkelen met de inwoner aan zet, gericht op samenredzaamheid en
  tegen de individualisering van de maatschappij.
• Ontwikkelen en vaststellen van het masterplan Kranenburg.
• Een geslaagd participatietraject voortzetten, afgestemd op de specifieke belangen per stakeholder. 
• Subsidiemogelijkheden voortdurend monitoren en zo mogelijk aanvragen.

We hebben een grote stap gezet in het vinden van vernieuwende oplossingen op het stikstofvraagstuk van Kranenburg. We hebben een scenariostudie uitgevoerd op basis waarvan besloten is om Kranenburg te gaan ontwikkelen op basis van een in Nederland nieuw concept: 'emissieloos wonen'. We passen dit direct toe in een POC (proof of concent) waarbij we een bestaand stafgebouw transformeren naar 24 appartementen. Hierbij werken we zeer nauw samen met de provincie en ook blijven we hierover participeren met stakeholders zoals de woningcorporaties en de Knarrenhof. Ook blijft hierbij het beoogde community-concept onderwerp van gesprek.

Het Masterplan van Kranenburg is nog niet vastgesteld omdat dit wacht op de ervaringen die we uit de POC leren en de uiteindelijke haalbaarheid van het concept emissieloos wonen. 

• Oplevering woningen kadeblok deelgebied 2.
• Woonrijpmaken kadeblok deelgebied 2.
• Start verkoop en start bouw (betaalbare) appartementen deelgebied 2 (Kade10).
• Afronding aanbestedingsprocedure deelgebied 3 en gunning ontwikkelaar deelgebied 3.
• Start bouw deelgebied 6 eerste en tweede fase (Ons Stadsgezicht). 
• Start bouw Kop van de Stadswerven en start bouw van parkeergarage P7. 
• Start verkoop en start bouw deelgebied 4a (o.a. 27 sociale huurwoningen en maatschappelijke voorziening t.b.v. huisarts) 
• Opstellen visie op Dolfinariumeiland. 
• Opstellen ontwerp Waterfrontpark. 
• Tussentijdse verantwoording rijkssubsidie Woningbouwimpuls Waterfront.

Het project Kade05 is opgeleverd en 100% bewoond. In 2025 is ook het openbaar gebied aangelegd. Kade05 is daarmee klaar. Dit is het eerste deel van deelgebied 2. 

Het tweede deelproject van deelgebied 2 is Kade10. Na een lange ontwikkeltijd is de bouw van Kade10 in 2025 gestart. Er worden 49 koopappartementen gebouwd en 104 sociale huurappartementen. Daarmee levert Kade10 een belangrijke bijdrage aan de bouw van meer betaalbaar programma in Harderwijk. 

In 2025 is de aanbesteding van het derde deelgebied afgerond.  Loostad is gekozen als ontwikkelaar en Goossen ten Pas gaat de woningen bouwen.  Ook hier wordt net als in deelgebied 2 een kadeblok gebouwd en er worden langs de N302 appartementen gebouwd. 

Ook in de Kop van de Stadswerven is in 2025 gestart met de bouw van de woningen. Ook de start van de bouw van de parkeergarage was gepland voor 2025. De ontwikkeling van de garage vraagt meer tijd. 

In 2025 is samen met de stakeholders (Dolfinarium en de VOF ontwikkelcombinatie Waterfront) gewerkt aan het opstellen van een integrale visie op de ontwikkeling van het hele eiland. Die samenwerking is niet tot stand gekomen en de integrale visievorming wordt uitgesteld tot nader orde. 

Voor het Waterfrontpark is een voorlopig ontwerp gemaakt dat wordt uitgevoerd na afronding van de bouw van de Kop van de Stadswerven. De naam voor het park is bedacht door een bewoner van de stad. Bewoners konden meedenken met het ontwerp en ook de naam van het park is middels een enquête naar voren gekomen.

Eind 2025 is de balans opgemaakt wat betreft de WBI. Aan de eisen (start bouw en betaalbaar programma) kan worden voldaan. De WBI is niet meer benodigd voor het beoogde doel. De exploitatie heeft zich de afgelopen jaren in positieve zin ontwikkeld. Daarom is besloten de WBOI subsidie terug te betalen. 

• Opstellen stedenbouwkundig plan, beeldkwaliteitplan en inrichtingsplan openbare ruimte. 
• Opstellen samenwerkingsovereenkomst met marktpartijen. 
• Uitvoeren onderzoeken, waaronder een mobiliteitsprogramma van eisen (MPvE). 
• Openen grondexploitatie. 
• Participatie met belanghebbenden en belangstellenden.

Het stedenbouwkundig plan is opgesteld, het beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan openbare ruimte bevinden zich in een afrondend stadium. De samenwerkingsovereenkomst zal in het het voorjaar tot een afronding komen. De meeste onderzoeken zijn afgerond en de grondexploitatie is geopend. De participatie loopt conform de planontwikkeling.

Risicoanalyses worden jaarlijks, bij de herziening van de grondexploitaties, herzien en verwerkt in de risicoreserve per project c.q. het algemeen weerstandsvermogen (bij verlieslatende grondexploitatie Waterfront). Tussentijds worden de risicodossiers actueel gehouden door de projectleiding.

Zit in opstellen en actualiseren exploitatieopzetten.

We hebben een brede inventarisatie uitgevoerd binnen de organisatie waarbij we in kaart hebben gebracht welke plannen en projecten geraakt worden door de rechterlijke uitspraak van 18 december 2024. Aan alle plannen en projecten hebben we een conclusie verbonden welke teruggekoppeld is aan de verantwoordelijk ambtenaar. De inventarisatie is afgerond en teruggekoppeld aan het college en de raad. 

De werkgroep die de inventarisatie heeft uitgevoerd, blijft bestaan om zo een centraal aanspreekpunt en informatievoorziening te zijn in het kader van stikstofproblematiek in het algemeen.

Daarnaast is de gemeente ambtelijk en bestuurlijk nauw betrokken bij de provinciale aanpak veluwe.

We stellen een volkshuisvestelijk omgevingsprogramma vast waarmee we sturing geven aan het woonbeleid van de gemeente Harderwijk voor de komende jaren. We stemmen de huisvestingsopgave voor ouderen en andere aandachtsgroepen regionaal af en werken deze opgave uit in een lokale woonzorgvisie (onderdeel van het volkshuisvestelijk omgevingsprogramma).

We gaan deze opgave in 2025 en 2026 verder, in samenspraak met woningcorporaties en zorgpartijen, concretiseren.

Het volkshuisvestelijk omgevingsprogramma is in 2025 vastgesteld. In 2025 hebben we, samen met zorgpartijen en  woningcorporaties, verder gewerkt aan het concretiseren van de opgave wonen en zorg. In het najaar is een zorglunch georganiseerd waarbij veel kennis en ervaringen zijn gedeeld en contacten zijn gelegd. In 2026 gaan we de opgave wonen en zorg uitwerken in het volkshuisvestelijk omgevingsprogramma. 

Bij het 'Meldpunt goed verhuurdersschap' kunnen huurders die klachten hebben over hun (particuliere) huurwoning een melding maken als een verhuurder zich niet houdt aan de Wet goed verhuurderschap. Als gemeente toetsen we dit, horen we en treden we op als dat nodig is. Het Meldpunt is vindbaar en er is voldoende capaciteit om meldingen te kunnen behandelen.

Het meldpunt is open en vindbaar. In 2025 hebben we daar extra bekendheid aan gegeven door middel van een advertentie en sociale media campagne. Er is ook ambtelijke capaciteit beschikbaar om toezicht te houden en te handhaven op de uitvoering van de Wet goed verhuurderschap. In 2025 zijn 19 meldingen ontvangen over gedragingen van verhuurders. 

We willen graag dat zoveel mogelijk mensen passend wonen. Omdat verhuizen een hele stap is, ondersteunen we onze inwoners met een verhuiscoach. Die voert gesprekken en inventariseert en adviseert. Dit om de stap richting een eventuele verhuizing overzichtelijk te maken en doorstroming te stimuleren. Hierdoor kunnen onze inwoners langer zelfstandig thuis wonen.

De verhuiscoach heeft regionaal  in 2025 177 gesprekken gevoerd. Dit heeft geleid tot 52 verhuizingen in de regio van senioren naar een passende gelijkvloerse woningen. Hierdoor zijn er weer woningen beschikbaar gekomen voor andere woningzoekenden. Het aantal gesprekken en verhuizingen per gemeente is lastig herleidbaar voor de gemeenten waar meerdere corporaties actief zijn, waaronder Harderwijk. Aangezien Harderwijk de grootste gemeente in de regio is, is het aannemelijk dat ook de meeste gesprekken en verhuizing betrekking hebben op de gemeente Harderwijk. 

In ons woningbouwprogramma sluiten we aan bij de afspraken die we hebben gemaakt in de Woondeal. In de nieuwbouw sturen we op de realisatie van 2/3e betaalbare woningen (huur en koop) en op de realisatie van 30% sociale huur. Zo dragen we eraan bij dat er voor elke woningzoekende een betaalbare en passende woning te vinden is.

Ons huidige woningbouwprogramma bestaat voor 2/3e uit betaalbare woningen en voor 27% uit sociale huur. We werken er aan om het percentage sociale huur naar de toekomst toe omhoog te brengen. Afspraken uit het verleden werken nog door in het heden waardoor het bereiken van het percentage van 30% sociale huur in de nieuwbouw een geleidelijk proces zal zijn. 

Beschikbaar stellen starterslening en toekomstbestendig wonen lening. We hanteren de starterslening en de toekomstbestendig wonen lening om starters te helpen bij aankoop van hun eerste woning en woningeigenaren te stimuleren hun woning te verduurzamen.

In 2025 hebben we 79 startersleningen toegekend voor een bedrag van ruim 2,7 miljoen euro. In 2025 is aan 9 particulieren een toekomstbestendig wonen lening toegekend met een waarde van ruim 100.000 euro. Aan twee VVE's die eerder een aanvraag hebben ingediend, is een aanvullende lening toegekend. Daarnaast hebben we de verordening toekomstbestendig wonen lening gewijzigd waardoor we aanspraak kunnen blijven maken op provinciale cofinanciering.

We laten zien hoe het gaat met de voortgang van de woningbouwopgave. We stellen periodiek een rapportage op waarin we laten zien hoe het gaat met de voortgang van de woningbouwopgave. Daarnaast werken we aan een dashboard waarin op elk moment te zien is wat de stand van zaken is.

In 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd. Het dashboard is nog niet gereed. 

We actualiseren de Woondeal voor de periode 2025-2035 en maken afspraken over de huisvesting van diverse aandachtsgroepen, waaronder ouderen, maken met de provincie en het Rijk. We werken nauw samen met de provincie Gelderland met het oog op de realisatie van de afspraken uit de Woondeal. Dat doen we o.a. door deel te nemen aan een regionale versnellingstafel en door gebruik te maken van stimuleringsregelingen en kennisuitwisseling. We hebben een gezamenlijke uitvoeringsagenda opgesteld om bij te dragen aan de opgaven uit de Woondeal.

De Woondeal is in 2025 geactualiseerd en we hebben daarin nieuwe afspraken gemaakt voor de periode tot 2035. In 2025 hebben we deelgenomen aan verschillende regionale versnellingstafels. Samen met de provincie hebben we een randvoorwaardenrapportage opgesteld waarmee we bij het Rijk aandacht hebben gevraagd voor het aanpakken van knelpunten. Regionaal hebben we een uitvoeringsagenda opgesteld waaraan de provincie financieel bijdraagt.  Hierin staat o.a. dat er gericht met ontwikkelende partijen een publiek-private monitor opzetten om nog beter de voortgang van de woningbouwopgave te monitoren en tijdig bij te kunnen sturen. 

We werken nauw samen met de woningcorporaties die actief zijn in de gemeente Harderwijk. De woningcorporaties zijn onze preferente partners als het gaat om de realisatie van de opgave sociale huur. Met hen maken we prestatieafspraken en zijn we in een continue dialoog over de brede volkshuisvestelijke opgave in de gemeente Harderwijk. In 2025 stellen we samen met woningcorporaties en huurdersvertegenwoordiging nieuw meerjarige prestatieafspraken op.

In 2025 hebben we nieuwe meerjarige prestatieafspraken gemaakt. Deze zijn in december ondertekend door de woningcorporaties, huurdersvertegenwoordiging en gemeente. We monitoren nauwgezet de voortgang van de nieuwbouwopgave sociale huur. In 2025 hebben we o.a. gezamenlijke ambities geformuleerd op duurzaamheid en hebben we gewerkt aan het concretiseren van de realisatie van ruimte voor ontmoeting in nieuwe woningbouwprojecten.

Afstemming met initiatiefnemers voor woningbouwplannen met het oog op versnelling en realisatie van het volkshuisvestelijk omgevingsprogramma.

Onder meer via een lokale versnellingstafel sociale huur sturen we op de uitvoering van onze woningbouwopgave sociale huur door knelpunten tijdig te signaleren. Daarnaast zijn we op projectniveau voortdurend in gesprek met ontwikkelende partijen met als doel tijdige en passende realisatie van nieuwe woningen. Daarbij benutten we ook zoveel als mogelijk stimuleringsregelingen, o.a. vanuit het Rijk.

We hebben zowel lokaal als regionaal verschillende malen een versnellingstafel georganiseerd. Hierin hebben ontwikkelende partijen (incl. woningcorporaties), gemeente(n) en provincie knelpunten in projecten besproken en zijn we samen op zoek gegaan naar oplossingen. 

Vanaf 2023 wordt steeds duidelijker dat netcongestie ook in gemeente Harderwijk van grote invloed is of kan worden op de woningbouwopgave. Nieuwe grootverbruik aansluitingen waren al moeilijk tot niet te verkrijgen. Dit vergt bijvoorbeeld in Waterfront een uitdaging voor de bouw van de parkeergarage Kop van de Stadswerven, die weer rand voorwaardelijk is voor de woningbouw in deze en volgende fases. Ook huisaansluitingen zullen naar verwachting tot 2030 problematischer worden. Hiermee is ook in 2030 het probleem niet opgelost; immers, op dat moment zullen de in de jaren 2023-2024 ontstane achterstanden bij de netbeheerders moeten worden weggewerkt. Om deze problematiek het hoofd te bieden, intern en extern informatie te coördineren en ook input te leveren voor de Energy Board en de projecten is een coördinator netcongestie aangetrokken. De coördinator coördineert informatie- en kennisstromen op het gebied van netcongestie.

In het afgelopen jaar heeft de gemeente actief regie gevoerd op de coördinatie van de netcongestieproblematiek. Hiervoor is een structurele overlegstructuur ingericht, bestaande uit zowel ambtelijke als bestuurlijke overleggen met de netbeheerders. Deze structuur zorgt voor periodieke afstemming, tijdige signalering van knelpunten en bestuurlijke besluitvorming waar nodig.

Daarnaast zijn de relevante inhoudelijke projecten binnen de gemeente in kaart gebracht en afgestemd met de netbeheerder. Dit betreft onder andere woningbouwontwikkelingen, uitbreidingen van bedrijventerreinen en verduurzamingsinitiatieven. Door deze projecten integraal te bespreken, is inzicht verkregen in de impact op het elektriciteitsnet en de (on)mogelijkheden binnen de huidige capaciteit.

We voeren periodiek woningbehoefteonderzoek uit om te toetsen of ons woningbouwprogramma nog past bij de behoefte.

In 2025 hebben we in regionaal verband onderzoek gedaan naar de woningbehoefte. Conclusie is dat onze woningbouwprogrammering op dit moment goed in lijn is met de behoefte. Daarbij hanteert het onderzoek een bandbreedte per segment.  Voor de segmenten sociale huur en betaalbare koop zitten wij binnen die bandbreedte. Voor middeldure huur is het advies meer aanbod te creëren. De verdere vertaling van het onderzoek naar ons volkshuisvestelijk omgevingsprogramma nemen wij mee bij de volgende herziening van het volkshuisvestelijk omgevingsprogramma.

We brengen advies uit over de meest kansrijke locatie voor de ontwikkeling van nieuwe woonwagenstandplaatsen en leveren een programma van eisen ten behoeve van de uitgangspuntennota en het ontwikkelbesluit. Nieuw beleid is kadernota aanvraag voor een projectleider voor de voorkeurslocatie woonwagens.

De zoektocht naar kansrijke locaties  voor woonwagenstandplaatsen is opnieuw gestart in januari 2025.  Aan de hand van vooraf vastgestelde toetsingscriteria zijn enkele locaties  geselecteerd als kansrijk.  Om  locaties te kunnen ontwikkelen is een breed scala van onderzoeken noodzakelijk. In de loop van 2025 is met name onderzoek uitgevoerd naar de meest kritische factoren, die tot gevolg kunnen hebben dat een locatie niet haalbaar is.  Deze onderzoeken betreffen onder meer een algemeen milieu-advies,  stikstofdepositie,  een geactualiseerde businesscase met aandacht voor nadeelcompensatie, een krachtenveld analyse en aanvullende onderzoeken die voortvloeien uit het algemene milieu-advies.  Ondanks de complexiteit van de materie is het gelukt op basis van de onderzoeksresultaten  het college een voorstel te doen.  Op dit  voorstel en alle uitgevoerde onderzoeken is geheimhouding opgelegd.  Reden hiervan is dat het voorstel specifieke locatie-gegevens en strategische overwegingen bevat met betrekking tot onroerende zaken die geheel of gedeeltelijk eigendom zijn van derden. Openbaarmaking van deze informatie zou de belangen van de gemeente onevenredig schaden.  Hierdoor kan hier niet inhoudelijk op het onderwerp worden ingegaan.  Verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2026  besluitvorming plaatsvindt. 

In 2025 stellen we een nieuwe huisvestingsverordening vast waarmee we sturen op de toewijzing van sociale huurwoningen en sociale koopwoningen.

De Huisvestingsverordening is in 2025 vastgesteld door de gemeenteraad.

Ons beleid rondom het splitsen van woningen is niet meer actueel. We stellen een nieuw toetsingskader vast voor initiatieven voor woningsplitsing die afwijken van het omgevingsplan, waarin we een afweging maken tussen de bijdrage aan woonopgaven en mogelijke overlast voor omwonenden. In de analyse nemen we ook woningdelen mee.

Een deel van de gewenste aanpassingen is afhankelijk van de overgang naar definitief omgevingsplan en zal daarom mogelijk niet direct gerealiseerd kunnen worden.

We hebben nieuwe beleidsregels gemaakt als toetsingskader voor vergunningaanvragen voor het splitsen of delen/kamergewijs verhuren van een woning. Het ontwerp van deze regels is klaar en ligt vanaf januari 2026 ter inzage.  In de regels is een integrale afweging gemaakt tussen de woonopgave, en andere thema's zoals geluid en parkeren om de leefbaarheid van onze wijken en woningen te waarborgen. 

We hebben het omgevingsplan nog niet aangepast op dit thema. Dat betekent dat het per gebied verschilt of er een vergunning nodig is voor het splitsen of kamergewijs verhuren van een woning.

Waar dat van toegevoegde waarde is verkennen we of flexwoningen kunnen bijdragen aan versnelde realisatie van de woningbouwopgave. We brengen in beeld of we samen met een aantal gemeenten uit de regio en woningcorporaties locatie(s) kunnen benutten voor flexwonen.

Afgelopen jaar is regiobreed onderzocht hoe we zouden kunnen samenwerken op het thema flexwonen. Helaas heeft dit niet tot regiobrede samenwerkingsafspraken geleid. Desondanks zijn we van mening dat flexwoningen een oplossing kunnen bieden aan (urgent) woningzoekenden, zoals starters, statushouders en ‘regulier’ woningzoekenden. Met behulp van een regionaal projectleider onderzoeken we voor Harderwijk met woningcorporatie Uwoon de mogelijkheden voor flexwoningen in Harderwijk (eventueel in samenwerking met Ermelo).

We willen dat mensen prettig wonen en leven in hun woonomgeving. We gaan daarom gebiedsgericht samen met betrokken partijen werken aan de opgaven in de wijken en in Hierden. Op basis van een wijkanalyse bekijken we waar we dit als eerste gaan oppakken.