Uitvoeren Gezond Actief Leven Akkoord (GALA)

Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is een afspraak tussen de Rijksoverheid, gemeenten en andere partijen om de gezondheid van inwoners te verbeteren en gezondheidsverschillen te verkleinen. Het richt zich op thema’s zoals meer bewegen, gezonder eten, het terugdringen van roken en overgewicht, en het versterken van mentale gezondheid. Het doel is dat mensen langer gezond, vitaal en zelfstandig kunnen leven, met speciale aandacht voor groepen die nu een minder goede gezondheid hebben.

We voeren vier netwerkaanpakken uit:

1. Kansrijke Start (gericht op de eerste 1000 levensdagen van kinderen), inclusief het project Nu Niet Zwanger (ongewenste zwangerschappen voorkomen en kinderen een goede start geven). 
2. Kind naar Gezonder Gewicht (aanpak van overgewicht en obesitas bij kinderen).
3. Volwassenen naar Gezond Gewicht (aanpak gericht op volwassenen met overgewicht). 
4. Valpreventie (beweeginterventies gericht op de thuiswonende 65-plusser met al dan niet een verhoogd valrisico). 

Daarnaast investeren we in :

• Het creëren van gezonde leefomgevingen door onder andere beleidsdoelstellingen en de kernwaarden van een gezonde leefomgeving mee te nemen in de fysieke leefomgeving. En door beschikbare kennis te delen en projectleiders te inspireren. 
• Het verkleinen van gezondheidsverschillen door te investeren in wijkgerichte aanpakken om zo gezondheidsachterstanden terug te dringen door middel van een integrale aanpak en in samenhang met andere problemen zoals armoede, schulden  en eenzaamheid

Er is een start gemaakt met het doorontwikkelen van de GLI (gecombineerde leefstijlinterventie) naar een netwerkaanpak Volwassenen naar Gezond Gewicht. De andere netwerkaanpakken worden uitgevoerd en verder doorontwikkeld richting ketenaanpakken. De lokale projectleiders van de verschillende netwerkaanpakken werken sinds afgelopen jaar samen. Ze wisselen kennis en ervaring uit. Daarbij wordt er ook tussen de netwerkaanpakken verwezen, wat uitval van inwoners helpt voorkomen.

Er is geïnvesteerd in het meenemen van de gezonde leefomgeving in de fysieke leefomgeving, door vanuit gezondheid mee te denken in de plannen van diverse (nieuw)bouw projecten en wijken. Daar zijn mooie plannen en ideeën uit naar voren gekomen. Het ruimtelijk domein en team samenleving weten elkaar steeds beter te vinden.

Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar het kunnen begrijpen van gezondheidsverschillen in lage-SES wijken. Hieruit zijn waardevolle inzichten naar voren gekomen. Vanuit het GALA is in de wijk Tweelingstad een relatie gelegd met de wijkgerichte aanpak ‘Inclusief in de Buurt’ om daar via die weg vanuit een fieldlab te werken aan het terugdringen van de gezondheidsverschillen.

In de wijk Stadsdennen is het project Rookvrij Leven Harderwijk uitgevoerd. Het is gelukt om op een laagdrempelige manier het gesprek over roken en vapen aan te gaan met inwoners op straat en in buurthuizen. Een groot succes is de samenwerking met de Turkse moskee, wat heeft geleid tot een rookvrij moskeeplein en voorlichting die aansluit bij de cultuur van mannen, vrouwen en jongeren. Tenslotte is de hulp bij het stoppen met roken verbeterd door een sterker netwerk tussen huisartsen en de wijk.

Vanuit de overheid wordt de ruimte geboden om 10% van de financiële middelen over te hevelen van 2025 naar 2026, om daarmee de korting van 10% op de SPUK voor 2026 op te vangen. Hier maken wij voor het komend jaar gebruik van. Dit biedt ons de gelegenheid om bepaalde lopende projecten te kunnen voortzetten en borgen, die anders al zouden stoppen. Daarbij voorkomt dit dat de financiële middelen terugvloeien naar de staat.