Programma 4 Onderwijs

Dit programma bevat de activiteiten op het gebied van onderwijs en volwasseneneducatie. In Harderwijk en Hierden werken gemeente en onderwijs nauw samen met alle partners op onder andere de beleidsterreinen jeugd, welzijn, veiligheid, gezondheid en sport om ontwikkelingen op elkaar aan te sluiten en de jeugd en volwassenen optimaal te ondersteunen. Een goed en breed aanbod van onderwijs vormt een belangrijke randvoorwaarde voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de stad als woon- en werkgemeente.

Visie
Onderwijs vormt. Het biedt alle Harderwijkers en Hierdenaren kansen om hun talenten zo goed mogelijk te ontwikkelen en te benutten. We richten ons samen met onze partners vooral op inwoners die meer aandacht nodig hebben om zich goed te kunnen ontwikkelen. We streven voor iedereen naar een passende deelname aan de maatschappij.

Jeugd en Jongeren: een kansrijke start
Gelijke kansen voor ieder kind vinden we belangrijk. Samen met onderwijs en ketenpartners zetten we daarom in op een doorlopend ontwikkelingstraject binnen het (passend) onderwijs. Samen met de ketenparters werken we aan:

• Het wegwerken van onderwijs- en (taal)achterstanden
• Een naschools aanbod in de wijken,
• Het tegengaan van verzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten.

De Stap naar de Toekomst: onderwijs en arbeidsmarkt
Voor elke jongere streven we naar een passende afsluiting van de schooltijd: een startkwalificatie, een leer-werktraject naar de arbeidsmarkt of een zinvolle dagbesteding. We versterken hierbij de regionale functie van het beroepsgerichte onderwijs, zodat dit aansluit op de lokale en regionale arbeidsmarkt.

Volwassenen: een leven lang ontwikkelen
Ook na de schooltijd blijven inwoners leren. Ons streven is dat volwassenen hun basisvaardigheden, zoals taal- en rekenvaardigheden, kunnen blijven ontwikkelen. Ook richten we ons op bewustwording van het belang van toegankelijke informatie voor iedereen, zodat ook minder hoogopgeleide inwoners alle informatie tot hun beschikking hebben.

De Basis: huisvesting
Om deze ambities waar te maken, is een stevig fundament nodig. Wij hebben de wettelijke plicht en de ambitie om te zorgen voor voldoende, gezonde en adequate onderwijshuisvesting die de ontwikkeling van onze inwoners optimaal ondersteunt.

Rijke schooldag (Brede School)
Een veilige en ontwikkelrijke omgeving is belangrijk voor kinderen. Het vraagt meer dan alleen het onderwijs kan bieden om burgers van de toekomst op te leiden. Het leren van taal, rekenen e.d. moet gecombineerd worden met een aanbod gericht op techniek, natuur, sport, cultuur en gezondheid. Al jarenlang worden hier stappen in gezet met als doel gelijke ontwikkelkansen. Vanuit het Rijk groeit de aandacht voor het organiseren van een Rijke schooldag: een lokaal programma met activiteiten buiten de normale onderwijstijd. Hierbij is samenwerking in een lokale coalitie essentieel: school, gemeente en (maatschappelijke) organisaties. In de gemeente Harderwijk is al jaren aandacht voor een rijke schooldag met het naschools aanbod binnen het brede schoolbeleid. Sinds 2023 is er in heel gemeente Harderwijk een brede school aanbod.

Kinderopvang als basisvoorziening
De stelselherziening kinderopvang (bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders) treedt vanaf 2029 in werking. Vooruitlopend op deze herziening is dit onderwerp onderdeel van de verschillende overleggen die wij als gemeente hebben met de houders van de kinderopvang. De komende jaren zal dit onderwerp van gesprek blijven om ook in de toekomst voldoende opvangplekken in Harderwijk en Hierden te kunnen waarborgen.

Toezicht kinderopvang
Voor de invulling van de wettelijke taak Toezicht en Handhaving Kinderopvang wordt voor 2027 in gesprek met de GGD toezichthouders kinderopvang op het toezicht in 2026 teruggeblikt en wordt het geëvalueerd. Knelpunten uit het toezicht worden als extra speerpunt in het toezicht opgenomen om hier in alle inspectieonderzoeken extra aandacht aan te schenken. Ook worden landelijke ontwikkelingen en nieuwe wetgeving in het nieuwe toezichtjaar opgenomen. 

Onderwijshuisvesting
Integraal Huisvestingsplan
In april 2023 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld. Deze bevat een uitvoeringsagenda voor nieuw te bouwen of te verbouwen schoolgebouwen vanaf 2024. Het IHP is in 2025 geüpdatet om een aantal (financiële) uitdagingen het hoofd te bieden. Inmiddels zijn de middelen voor de eerste projecten in het IHP beschikbaar gesteld. In 2027 hopen we voortgang te hebben geboekt in verschillende projecten die nu lopen. Dit doen wij door de planning van het IHP scherp na te leven. 

Wat is de stand van zaken in 2027?
- De tijdelijke uitbreiding van de Veste met 1 unit is gerealiseerd.
- De nieuwbouw van openbare Montessorischool Het Koraal wordt eind 2027 afgerond en wordt vanaf het nieuwe jaar in gebruik genomen.
- Er is een duidelijk idee over de toekomst en huisvesting van nieuwkomersschool De Vlieger (i.r.t. de sluiting van het AZC in 2026).
- De bouw van een extra bouwlaag op Dok 19 is in volle gang. Geplande oplevering zomer 2028.
- De renovatie van de gymzaal en de scholen aan het Vliepad is in volle gang. Geplande oplevering najaar 2028.
- De uitbreiding van gezamenlijke schoolgebouw van Dominicus Savio en De Schakel aan de Vondellaan bevindt zich in de aanbestedings- en vervolgens ontwerpfase.
- De nieuwbouw van de Alfons Ariëns en sporthal Stadsweiden bevindt zich in de aanbestedings- en vervolgens ontwerpfase. Hetzelfde geldt voor de renovatie van de naastgelegen Olijfboom.
- De bouw van het Integraal Kind - en ExpertiseCentrum (IKEC) waar de Springplank en de Verschoorschool zich gaan vestigen, bevindt zich in de aanbestedings- en vervolgens ontwerpfase.

Evaluatie doordecentralisatie 
De doordecentralisatie is in 2021 geëvalueerd. Het voorstel voor een extra bijdrage vanuit de gemeente voor eventuele (ver)nieuwbouw van de V(S)O-scholen, in verband met achterblijvende bekostiging vanuit het Rijk, is in november 2022 afgewezen. De volgende evaluatie staat gepland voor 2027.

Juridische regeling 
In plaats van een extra bijdragen van de gemeente aan alle V(S)O-scholen voor eventuele (ver)nieuwbouw zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de nieuwbouw van het Morgen College en is in 2023 een regeling voorbereid waarvan alle doorgedecentraliseerde schoolbesturen gebruik kunnen maken in vergelijkbare situaties. Landstede heeft in 2023 aangegeven geen gebruik meer te hoeven maken van deze regeling vanwege een verticale fusie van VMBO-MBO en daarmee is deze regeling niet meer van toepassing voor hen. De regeling staat nog wel open voor de andere schoolbesturen. Met de schoolbesturen vinden nog wel gesprekken plaats over de wijze van indexering. Een eventuele aanpassing hiervan zal uiterlijk in 2027 ter besluitvorming worden voorgelegd aan de raad.

Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten
Het is van belang dat de aanpak schoolverzuim een vervolg krijgt. Dat kan (zwaardere) problemen en uitval voorkomen. Leerlingzaken werkt daarom intensief samen met onderwijs, sociaal domein en diverse ketenpartners. Leerlingzaken draagt daarnaast bij aan doelen van flankerend beleid (zoals sociaal domein en veiligheid). Als een leerling voortijdig uitvalt, ondersteunt Leerlingzaken hen bij het maken van een vervolgstap. Dit geldt ook voor jongeren die (nog) geen startkwalificatie kunnen halen. Het beleid voor Leerlingzaken wordt regionaal geactualiseerd.

Doorstroompunt / regionaal programma
De eindleeftijd van de doelgroep waar het Doorstroompunt zich op richt is vanaf 1 januari 2026 uitgebreid tot 27 jaar (was 23 jaar). In het regionaal programma 2026-2029 worden doelen gekoppeld die de jeugdwerkloosheid tegengaan. Daarvoor zal het Doorstroompunt nog meer gaan samenwerken met het domein arbeid.

Basisvaardigheden en volwasseneducatie
Vanaf 2025 werken we aan het uitvoeringsprogramma Aanpak Basisvaardigheden Harderwijk 2025-2028. Ook in 2027 ligt de nadruk op een wijkgerichte aanpak, volgens de koers van de Nota Sociaal Domein. 

n.v.t.

• Wet op het primair onderwijs
• Wet op het voortgezet onderwijs 2020
• Wet educatie en beroepsonderwijs
• Wet op de expertisecentra
• Wet Kinderopvang
• Wet van school naar duurzaam werk
• Leerplichtwet, ambtsinstructie
• Beleidsplan Leerlingzaken 2016-2020
• Beleids- en afsprakenkader RMC 2017-2020
• Regionaal programma 2026-2029
• Notitie OAB beleid 2019-2022
• Brede schoolbeleid Harderwijk 2022-2029
• Regioplan Basisvaardigheden 2024-2027
• Uitvoeringsprogramma aanpak Basisvaardigheden 2025-2028
• Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Harderwijk 2022